İtalya’da gökyüzünde bir anda beliren ve benzeyenhızla kaybolan dev kırmızı daire heyecana neden oldu. ama bu dairenin aslında kolay bir açıklaması var: ELVES fenomeni…

Geçtiğimiz hafta İtalya’da, gökyüzünde kısa bir süre için muazzam bir kırmızı daire belirdi. Saniyeden kısa süren bu olay, kırmızı bir çöreğin tozunun serpilmesi benzeri görünüyordu ve doğal olarak heyecan yarattı.bu olay aslında ELVES olarak bilinen, az bir atmosferik olaydan öbür bir şey değildi.
ELVES fenomeni nedir?
ELVES, İngilizce “Emissions of Light and Very Low Frequency Perturbations due to Electromagnetic Pulse Sources” sözlerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Türkçe olarak “Elektromanyetik Darbe Kaynaklarından Kaynaklanan Işık ve Çok Düşük Frekanslı Bozulmalar” manasına gelir. ELVES fenomeni, şimşek çakması aynıi güçlü elektromanyetik darbelerin iyonosferde oluşturduğu çok parlak ve çok kısa (bir milisaniyeden daha az) elektriksel ışık patlamalarıdır. Bu patlamalar, iyonosferde 400 km çapına kadar ulaşabilen dev bir halka şeklinde görülür.
ELVES, bir ışık emisyonudur ve elektromanyetik darbe kaynaklarından kaynaklanan çok düşük frekanslı oluşumlardır. Öteki bir deyişle, kuzey ışıklarının alt kenarlarında olduğu gibi kırmızı rengi alan, elektrik boşalmaları nedeniyle atmosferdeki nitrojenin uyarılmasıdır. Düzdürler ve iyonosferde yüzlerce kilometre uzayabilirler. Bu tuhaf olaylar ilk olarak 1990 yılında Ulysses sondasını Güneş’i incelemek üzere gönderen Discovery ekibi tarafından keşfedildi. Lakin kuzey ışıklarından farklı olarak güneş aktivitesiyle ilgili değillerdir.

ELVES oluşumları, gök gürültülü fırtınaların bir eseridir ve aslında, onların çok üzerinde görülürler. Azotla etkileşime giren elektronlar, altında olup bitenler tarafından enerjilendirilmiş olabilir.
Görüntüyü yakalayan Valter Binotto, daha önce Yılın Yabanî Ömür Fotoğrafçısı Ödülü’nü de kazanan bir isim. Üstteki kareyi yakaladığında, aslında bulunduğu yerden yaklaşık 300 kilometre uzakta bir fırtınayı takip ediyordu.
ELVES, gök gürültülü fırtınalarla ilgili tek tuhaf fenomen değil. Üst atmosferde meydana gelen ve iyi tanımlanmamış pek çok süreksiz ışık olayı vardır. Bunlar ekseriyetle gök gürültülü bulutların üzerinde oluştuklarından, yerden incelenmeleri zordur.