Bilim insanları, 1960’lardan gelen bir yolu çağdaş teknolojilerle yeniden canlandırıyor. Kanadalı bilim insanları, kornea körlüğüne karşı bir diş ve yapay zeka yardımıyla görme yetisini geri kazandırmayı hedefliyor.

Kanadalı bilim insanları, görme kaybıyla mücadelede çığır açan bir sisteme imza attı. “Gözde diş” olarak bilinen prosedür, önemli kornea körlüğü yaşayan bireylere yeni bir umut ışığı sunuyor.
Vancouver’daki Mount Saint Joseph Hastanesi’nde gerçekleştirilen operasyon, sıradan bir tıbbi müdahaleden çok daha fazlasını ifade ediyor: Hem yaratıcı hem de alışılmışın dışında bir tahlil olduğu rahatlıkla söylenebilir. İlk kademesi muvaffakiyetle tamamlanan bu usul, üç hasta üzerinde denendi.
Kornea körlüğü, gözün önündeki kornea katmanının şeffaflığını kaybederek görme yetisini yok etmesiyle ortaya çıkıyor. Fakat “gözde diş” ameliyatı, bu durumu yalnızca iki etapta düzeltmeyi hedefliyor. Sürecin ilk adımında, hastanın hasarlı korneası ve yara dokuları çıkarılıyor. Yerine ise hastanın yanağından alınan özel bir doku yerleştiriliyor. Bu sırada, tahminen de operasyonun en dikkat alımlı kısmı başlıyor: İmplant oluşturuluyor.
Hastanın bir dişi alınarak optik lens yerleştirmek için ortasında delik açılıyor ve bu diş, yaklaşık üç ay boyunca hastanın yanağında bekletiliyor. Bu süre zarfında dokular gelişiyor, kan akışı sağlanıyor ve implant kullanılabilir hale geliyor. Akabinde, cerrahlar bu implantı gözle buluşturuyor. Plastik lensin ışığı yönlendirmesi sayesinde görme yetisi geri kazanılıyor. Ameliyat ekibinin başındaki Dr. Greg Moloney, bu süreci, “bir arabanın tamamen bozulmuş ön camını değiştirmek” diye tanımlayarak operasyonun karmaşıklığını basitetkili bir şekilde ifade ediyor.
Elbette kulağa garip ve hatta sıra dışı gelebilir: Bir dişi göze yerleştirmek… Fakat bu metot, dişlerin sert yapısı ve kişinin kendi dokusundan üretilmesi sebebiyle hayli mantıklı. Dayanıklılık açısından avantaj sağlarken, bedenin implantı reddetme riskini de minimuma indiriyor. Dr. Moloney de bu prosedürün tamamen risksiz olmadığını kabul etmekle birlikte, “Kendi dokumuzu kullanıyoruz, bu nedenle reddetme riski yok” diyerek tekniğin güvenilirliğini vurguluyor.
Kanada’daki üç hasta, yıl içinde ikinci ameliyatlarını geçirecek ve bu inovatif yolun son adımına ulaşacak. Öte yandan, bu sıra dışı prosedür yeni değil. İtalyan oftalmolog Profesör Benedetto Strampelli’nin 1960’larda geliştirdiği teknik, yıllar içinde evrim geçirerek bugünkü çağdaş formuna ulaştı. Lakin “gözde diş” operasyonunun şu anda Kanada’da uygulanmaya başlaması, bu alandaki yeniliklerin hudutlarını genişletiyor.
Bu operasyon, tıbbın sınır tanımaz yaratıcılığını gözler önüne seriyor ve insanın kendi beden dokusunu kullanarak tabiatın pürüzlerine karşı tahlil üretebilme marifetini bir sefer daha kanıtlıyor. Kim bilir, tahminen de bu sistem gelecekte daha fazla beşere ışık olacak…