Kanser Hücrelerinin “Kendi Kendini İmhâ” Etmesinin Yolu Bulundu

Kanser tedavisinde kullanılan farklı tipte ilaçlar bulunuyor lakin iş tümörlere tesir etmeye geldiğinde ilaçların tesiri çok fazla olmayabiliyor. Bu durumun sebeplerinden biri, tümörlerin iç kısımlarında kümelenen ve ağırlaşan kanserli hücrelere ilaçların ulaşamaması olarak gösteriliyor. Bilim insanlarının keşfettiği yeni yol, kanserli hücrelerin “imhâ düğmelerini” tetikleyerek tümörlerin dış kabuğunda gedikler açıyor. 

Hücrelerin hepsinde Fas adı verilen bir reseptör bulunur. Bu reseptör sayesinde hücreler, gerektiği durumlarda kendi kendilerini yok ederler. Bunun için Fas reseptörlerinin doğru antikorlarla tetiklenmesi gerekiyor. Yani Fas reseptörlerini kullanarak bir hücreyi ortadan kaldırmak, doğru düğmeye basmaktan çok doğru anahtar deliğine doğru anahtarı takıp çevirmeye benziyor. 

Bilim, kanserin endişe imparatorluğunun kapılarına dayandı

Kaliforniya Davis Üniversitesi ve Indiana Üniversitesi’nden araştırmacılar, daha önce “kanser tedavisinde bedeli anlaşılamamış bir yapı” olarak gördükleri Fas reseptörlerine odaklandı. Şimdiye kadar Fas üzerine araştırmalar yapılmış olsa da hiçbir çalışma klinik test evresine gelememişti. 

Araştırmacıların yakın vakitte bir dizi fare modeli ve insan hücresi üzerinde yaptıkları çalışmalarda, tam olarak hangi antikorların Fas reseptörlerine eklemlenerek hücrelerin yok olmasını tetiklediklerini ortaya çıkardı. Daha evvelki çalışmaların başarısız olduğunu söyleyen araştırmacılar, reseptörlerin epitop ismi verilen modüllerinden hangisine hangi antikorların bağlanabildiğini ortaya çıkardı. Araştırmanın baş yazarı Jogender Tushir-Smith, bu keşif sayesinde tümörlerde terapötik tedavinin mümkün olabileceğini ifade etti. 

Bir kez bağışıklık sistemini dışarıda tutan damar yapıları yahut “soğuk tümör” tarifine neden olan dışa kapalı katı hücreler imhâ edildiğinde, CAR-T aynıi kanser tedavileri gerçekleştirilebilecek. Olağan kaideler altında hastalıklı hücreye erişemediği için etkisiz kalan özel geliştirilmiş antikorlar ve antijenler, Fas’ı hedef alan antikorların açtığı boşluklardan geçerek kanserle mücadele edebilecek. 

Kanserli hücrelere karşı iki yeni antikor keşfedildi

Yakın vakitte gerçekleşen çalışmalarda araştırmacılar, “üstün şekilde efektif” olan iki antikor üretmeyi başardı. Bu antikorlar, aralarında yumurtalık kanseri gibi kanser tiplerinin de yer aldığı çok sayıda kanserli hücrede başarılı şekilde hücrelerin kendisini yok etmesini tetikledi. Araştırmacılar, Fas reseptörünün kritik ehemmiyete sahip iki kesimini ortaya çıkardı. Bu modüller, gelecekte ilaç geliştirme çalışmalarında çok önemli rol oynayabilir. CAR-T için kullanılan antikorların benzer vakitte tümörü çevreleyen hücreleri de hedef alabilmesinin sağlanması durumunda kanserle mücadelede çok büyük ilerleme kaydedilebileceği ifade ediliyor. 

Araştırmacılar, hastaların tedavi süreci başlarken hücrelerindeki Fas yapıları incelenerek antikorların geliştirilebileceğini söylüyor. Böylelikle kişinin kendi beyaz kan hücrelerinin özel olarak kanserli yapıları yok etmesini sağlayan CAR-T gibi hücresel tedaviler çok daha verimli olacak, tümör hücrelerini seçip ortadan kaldırabilecekler. 

Araştırma, Cell Death & Differentiation‘da yayımlandı.