Müzik zevkiniz, hakkınızda o kadar çok şey söylüyor ki…

Dinlemeyi sevdiğiniz müzik sizin hakkınızda pek çok şey söyleyebilir. Çok sayıda bilimsel çalışma, farklı müzik çeşitleriyle alakalı kişilik özelliklerini araştırdı ve psikopatların büyük olasılıkla Blackstreet’in No Diggity müziğinden hoşlandığıi kimi beklenmedik gerçekleri ortaya çıkardı.

Yine bu araştırmalara göre, tanınan, listelerde doruğa çıkan müzikleri dinlemeyi seviyorsanız, güzel bir insan olma olasılığınız daha yüksek. Ayrıyeten, şiddet hakkında sözleri olan extreme heavy metal müzik dinleyen insanların aslında şiddete başvurma olasılıkları diğer insanlardan daha fazla değil ve yalnızca müzikte “neşe” buluyorlar. Fakat, şayet ağır basların müziğinizde ağır olmasından hoşlanıyorsanız, bu kötü bir haber olabilir.

2020’de yapılan bir araştırma, ekseriyetle bir müzik seçerken bizimi olduğunu düşündüğümüz bireylerin müziğini seçtiğimizi gösterdi. Örneğin, David Bowie hayranları hafif tuhaflığı ve nevrotikliği nedeniyle ona ilgi duyuyor, Radiohead hayranları ise “açık”, deneysel tabiatları nedeniyle gruba ilgi duyuyor.

80.000 hayran ve 50 ünlü müzisyeni temel alan araştırma, hayranlardan her sanatkarın genel kişiliğine göre kişilik derecelendirmeleri istedi ve insanların doğal olarak kendilerine benzeyen sanatkarlara yöneldiğini buldu. Araştırmacılar, Marvin Gaye hayranlarının, tıpkı müzisyenin kamusal kişiliğii uysal olma eğiliminde, Ozzy Osbourne hayranlarının ise daha “tartışmacı” olma eğiliminde olduğunu söylüyor.

Çalışmanın ortak yazarı, Columbia Business School’dan Dr. Sandra Matz, “Bulgular, plak şirketlerinin ya da müzik idaresinin hedef kitleleri seçmesi ve oluşturması için yeni yaklaşımların önünü açabilir” diyor.

Bas tonlar çağdaş müziğin kaçınılmaz bir özelliği olsa da, bas seslerine düşkünlüğün verdiği kişilik ipuçları hayli şaşırtan. Kişilik ve Ferdî Farklılıklar (Personality and Individual Differences) mecmuasında 1997 yılında yayınlanan bir araştırma, erkeklerin bayanlara göre “abartılı” baslı müzikten daha fazla keyif aldıklarını buldu. Ancak dışadönük kişilikler ve psikotik insanlar da bu sesleri seviyordu.

Hannibal Lecter’ı unutun!

Gerçek hayattaki psikopatların klasik müzik seven Hannibal Lecter’e pek benzemediğini tahmin edebilecek olsanız da, aslında retro rap’ten hoşlanma olasılıklarının daha yüksek olduğu bulundu. 2017 yılında yapılan bir araştırmada No Diggity ve Eminem‘in Lose Yourself’i psikopati açısından en yüksek puanları alan şahıslar tarafından beğenildi. Sia’nın Titanium’unu ve The Knack’in My Sharona’sını beğenen insanlar ise çok daha az psikotik şahıslardı.

Araştırma, 2017 yılında New York Üniversitesi tarafından psikopatları istekleri olmadan tanımlamanın bir yolunu bulmayı ümit eden; 260 müziğe ve vakitte kendi kendine psikopati testi uygulayan 200 gönüllüye odaklanan yayınlanmamış bir ön çalışmanın parçasıydı.

Araştırmanın lideri Pascal Wallisch 2017’de “Medya psikopatları baltalı katiller ve seri katiller olarak tasvir ediyor, lakin gerçek şu ki aslında o kadar açık değiller, Batman’deki Joker aynıi değiller. Yanınızda çalışıyor olabilirler ve ortama ahenk sağlıyorlar. Ruhsal karanlık maddeler” dedi ve devam etti: “Bu insanların çok fazla zarar verebilecekleri durumlarda olmasını istemezsiniz. Onların işbirliği ya da isteği olmadan onları tespit edecek bir araca muhtaçlığımız var.”

Düşünme biçimimiz, müzik zevkimizle temaslı mı?

Müzik tercihleri üzerine birçok araştırma yapan ve aynı vakitte caz müzisyeni olarak da performans sergileyen müzisyen ve araştırmacı Dr. David Greenberg tarafından 2015 yılında yapılan bir öbür araştırma, düşünme formumuzun müzik zevkleriyle güçlü bir şekilde kontaklı olduğunu gösterdi. Gönüllülerle yapılan araştırma, empatik insanlar ile olayları daha makinei bir şekilde düşünen “sistemciler” arasında keskin bir ayrım olduğunu buldu.

Araştırma, daha empatik olan bireylerin R&B, soul, soft rock yumuşak müzikleri tercih ettiğini ortaya çıkardı. Daha sistematik (yani daha az duygusal) insanlar ise punk, heavy metal ve hard rock gibi ağır müzikleri tercih etme eğilimindeydi.

Extreme heavy metal gibi şiddet içeren müzikler dinlemek, insanların şiddete eğilimli olduğu manasına gelmez ve bunun yerine, savaşların yeniden canlandırılması aynıi başka bir hobidir.

Çalışma, dinleyicilere bilhassa vahim bir kesim dinlettikten sonra, onların şiddete karşı ne kadar duyarsızlaştıklarını test etti ve sonuçları, Pharrell Williams’ın “Happy” şarkısını dinledikleri zaman yaşananlarla karşılaştırdı. Dinleyicilere, 2001 yılında Almanya’da bir adamın istekli bir kurbanı öldürüp yediği gerçek dünyadaki bir hadiseyi mevzu alan Eaten by Blood Bath isimli müziğin dinleyici duyarsızlaştırılıp duyarsızlaştırılmadığını görmek için şiddet içeren görüntüler gösterildi.

Araştırmacılar müziğin dinleyicileri duyarsızlaştırdığına dair hiçbir delil bulamadılar.

Avustralya Üniversitesi’nden Prof. Bill Thompson, “Hayranlar iyi insanlar. Dışarı çıkıp birine zarar vermeyecekler” dedi ve ekledi: “Bu müziğe verilen baskın duygusal tepki sevinç ve güçlenmedir. Ve bence bu müziği dinlemek ve onu güçlendirici, hoş bir tecrübeye dönüştürmek olağanüstü bir şey.”