Uçaklar Gökyüzünde Neden Yavaş İlerliyormuş Görünür?

Aynı şekilde, uçak seyahati yaparken de uzaktaki nesneleri çok yavaş geçiyormuş gibi hissedebilirsiniz. 8.500-10.500 metre yükseklikteki, 900-1020 km/saat hızla giden ortalama yolcu uçakları, size yavaşmış gibi gelebilir.

Bu durumun sebebi, tamamen bizim algımızın sürece biçimiyle alakalı. Hatta literatürde bir ismi bile var.

Yakınımızdaki objeleri, “daha hızlı” hareket ediyormuşi algılarız.

Örneğin, otomobilde giderken yol kenarındaki ağaçları (yakındaki nesne) süratli, Güneş ya da Ay gibi uzaktaki nesneleri yavaş hareket ediyormuşi görürüz.

Oysa bir yolcu uçağı aslında bu görüntüde göründüğüi epeyce süratli ilerliyor.

Bu durumun literatürdeki ismi ise “hareket paralaksı”.  Görüş alanınızı bir çerçeve olarak düşünün, bu çerçeve boyunca sabit bir süratle hareket eden objeler daha yakın olduklarında, daha uzak bir arada olduklarından daha süratli hareket ediyorlarmışi algılanırlar.

İşte, bu duruma “hareket paralaksı” denir. Bu fenomen, hareket eden nesnenin kendisine göre ya da objeye göre hareket eden gözlemciye (arabada seyahat ederken uçağa bakan bize) göre geçerlidir. 

Görüş alanımızın yüzdesi, objenin hareket ettiği arayı de farklı algılamamıza neden olur.

Etkinin sebebi ise, objenin hareket ettiği uzaklığın, bizim görüş alanımızın yüzdesine kıyasla hareket etmesiyle ilgilidir. Örneğin, üstteki görselde, 100 metre uzaklıktaki bir obje belli bir yönde 20 metre hareket edebilir ve görüş alanının sadece %25’i boyunca hareket eder.

Ancak, yalnızca 40 metre uzaklıktaki bir objedeki 20 metrelik bir yer değiştirme, nesnenin görüş alanından tamamen dışarı çıkmasına neden olur. 

Kısacası, hareket paralaksı sayesinde, uzaktaki bir uçağı olduğundan yavaş algılarız.

Böylece, bize yakın olan objelerin uzaktaki objelerden daha süratli hareket ediyormuş algılarız. Bu arayı belirlemek için de görsel ipuçlarını baz alırız ve hareket paralaksı oluşmuş olur.