Mars’ta yıllardır gizlenen fark ortaya çıktı: Sıcaklıklar 400 derece değişiyor

Mars’ın yüzeyine bakıldığında kuzey ve güney yarımkürelerinin birbirinden oldukça farklı olduğu uzun süredir biliniyor. Ancak yeni bir araştırma, bu ayrımın gezegenin yalnızca dış görünüşüyle sınırlı olmadığını gösterdi. Mars’ın derinliklerinde de iki yarımküre arasında dikkat çekici bir sıcaklık farkı bulunuyor.

Mars Global Surveyor, Mars Odyssey ve Mars Reconnaissance Orbiter tarafından yıllar boyunca toplanan verileri inceleyen araştırmacılar, gezegenin yerçekimi alanını ayrıntılı biçimde haritaladı. Elde edilen sonuçlara göre Mars’ın güneyindeki manto, kuzeydeki mantodan yaklaşık 200 ila 400 santigrat derece daha sıcak olabilir.

Gezegenin kuzey bölümünde geniş ve alçak düzlükler bulunurken güney yarımkürede kraterlerle kaplı yüksek platolar yer alıyor. İki bölge arasındaki yükseklik farkı yaklaşık 1 ila 3 kilometreye ulaşıyor. Bilim insanları, yüzeydeki bu belirgin farklılığın gezegenin derinliklerindeki yapıyla bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Araştırmada tespit edilen sıcaklık farkının ise Mars’ın geçmişindeki güçlü manyetik alanla ve yüzeyinde sıvı suyun bulunduğu dönemlerde yaşanan jeolojik süreçlerle ilişkili olabileceği düşünülüyor.

Bu nedenle araştırmacılar için keşfin önemi yalnızca Mars’ın bugünkü yapısını anlamakla sınırlı değil. Gezegenin geçmişteki su hareketleri ve su barındıran havzaların nasıl oluştuğu konusunda da önemli ipuçları sunuyor.

Sismik veriler sıcaklık farkını destekliyor

Nature dergisinde yayımlanan çalışmada Caltech’teki uzay araştırmacıları ile Arizona Üniversitesi uzmanları yer aldı. Araştırmacıların değerlendirmelerine göre Mars’ın iç yapısındaki termal farklılık, gezegenin hidrolojik geçmişinin anlaşılması açısından kritik öneme sahip. NASA’nın InSight görevi sırasında elde edilen sismik veriler de bu sonucu destekliyor. Güney yarımkürede sismik dalgaların daha hızlı sönümlenmesi, bu bölgedeki mantonun daha sıcak olduğu yönündeki bulguyla uyum gösteriyor.

Mars’ın iç yapısına ilişkin hazırlanan bu yeni harita, gezegenin nasıl oluştuğu ve zaman içinde nasıl değiştiğine dair araştırmalara da katkı sağlayabilir. Aynı verilerin gelecekteki Mars görevlerinin planlanmasında yol gösterici olması bekleniyor.