Palyaço balıkları üzerinde sıra dışı deney: Yapay ışıklarla gelen değişim

Bir yırtıcıyla karşılaşan balığın hayatta kalabilmesi, doğru tepkiyi verip vermemesine bağlı. Yeni bir araştırma ise geceleri kıyı bölgelerini aydınlatan yapay ışıkların, yavru palyaço balıklarının böyle bir tehditle karşılaştığında verdiği fizyolojik tepkiyi değiştirebildiğini ortaya koydu.

Fransız Polinezyası’ndaki Mo’orea Adası çevresinde gerçekleştirilen deneyde araştırmacılar, iki aylık palyaço balıklarını farklı ışık koşullarında yetiştirdi. Balıkların bir bölümü doğal gece-gündüz döngüsünde tutulurken diğer grup, kıyıdaki otellerden yayılan yapay gece ışıklarına maruz bırakıldı. Balıkların gelişimleri tamamlandıktan sonra sıra tehdit testine geldi. Özel olarak hazırlanan bir akvaryumun duvarlarına, palyaço balıklarının doğal yırtıcılarından biri olan barakudanın hareketli görüntüleri yansıtıldı. Balıkların simüle edilen yırtıcının yaklaşma hızı ve hareketlerine verdiği tepkiler incelendi.

Yapay ışığa maruz kalan balıkların farklı tepkileri

Doğal ışık koşullarında büyüyen balıkların tehlike karşısındaki davranışı oldukça belirgindi. Yırtıcı görüntüsüyle karşılaştıklarında metabolizma hızlarını düşürdüler ve hareketsiz kaldılar. Böylece hem enerji tüketimlerini hem de fark edilme ihtimallerini azaltan bir tepki gösterdiler. Yapay gece ışığı altında büyüyen grupta ise bunun tam tersi görüldü. Bu balıkların metabolizma hızları tehdit karşısında yükseldi.

İlk bakışta daha fazla enerji üretmeye yönelik bu tepki avantajlı gibi görünse de araştırmacılar farklı bir tabloya dikkat çekiyor. Tehlike anında metabolizmanın yükselmesi, balığın daha fazla enerji harcamasına neden oluyor. Bunun yanında gereksiz hareketler, yırtıcı tarafından fark edilme ihtimalini de artırabiliyor.

Kıyı ışıkları deniz canlılarını etkileyebilir

Glasgow Üniversitesi İnsan ve Veteriner Hekimliği Okulu araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, yapay gece ışığının yalnızca insanların yaşadığı çevreleri değiştirmediğini gösteriyor. Kıyı bölgelerindeki ışık kirliliği, deniz canlılarının tehditlere karşı geliştirdiği doğal tepkileri de etkileyebilir.

Conservation Physiology dergisinde yayımlanan araştırmada uzmanlar, doğada yanlış bir yırtıcı tepkisinin hayatta kalamama ile sonuçlanabileceğini vurguluyor. Küresel kıyı şeritlerinde yapay ışık kaynaklarının artması da bu nedenle deniz ekosistemleri açısından dikkat edilmesi gereken bir faktör olarak değerlendiriliyor.